Poale Zion

... אחרי מלחמת העולם הראשוגה׳ תחת הרושם של הצהרת בלפות סךרמו והמגדט, קבלה התגועה הצױגית כגפים. כמו גל סטיכי התפשטה על פגי כל פולין כולל לוקוב. יהודים דתײם בעלי בתים וצעירים לא פחדו ױתר מלחצם של חסידים אגטײצױגײם. שלטון האדמו״רים החסידײם על ההמוגים גחלש, היהודים החלו להתעגין בפוליטיקה והצױגות הפכה יש גדול ליהודי לוקוב. בראשית שגות העשרים היה לכותב שורות אלו הכבוד להופיע באסיפה צױגית יחד עם חױתא בוסל ואורי צבי זסלבסקי מגהלל שהױ בשליחות הקרן הקײמת. כותב השורות פגש אז צױגים מכל הגוגים: צױגים כללײם, מזרחי^ צעירי צױן ופועלי צױן. לוקוב גתגה מספר חלוצים שיחד עם אחיהם הגיחו את היסוד למדיגת ישראל. ...

... די טעטיקייט מער געװענדט מיטן פנים צו די ארבעטנדיקע שיכטן. ביםלעכװימ איז די רעכטע פועלי־צױן געוואח די גרעםטע ײדישע פארטײ אין לוקאװ. זי איז געװען טעטיק אויף אלע געביטן: אין דער פראפעםיאנעלער באװעגונג׳ אין די ײדישע און אין די אלגעמיינע איגםטיטוציעם אין שטאט. בארימט איז געװען די קולטור־ארבעט פון דער פארטײ, װי די אװנט־קורםן פאר העברעיש׳ ײדיש׳ פויליש און געשיכטע פאר ארבעטער און ױגנט. ...

... שװערע מלחמה־יאת האב איך געטראפן חברים׳ מיט װעלכע איך האב צחאמען געשאפן די סארטײ רעכטע פועלי־צױן. אויך אין ישראל געפינען זיךא גרויסע צאל געװעזענע רעכטע פועלי־צױניםטן פון לוקאװ׳ װאם זענען געקומען אין לאנד ארײן, א טײל דורך םערטיפיקאטן, אוןא טײל מיטן גרויםן שטראם נאכן חורבן. ...

... געװען איז דאס אין 1925—1926, װען ם׳איז צארגעקומען די םאראײניקונג םון די צעירי־ציון מיט פועלי־צױן און ממילא מיט די יוגנט־ארגאניזאציעס צ.ם. מיט י.ס.א.י.־ יוגנט, האבן מיר, עטלעכע יוגנטלעכע פון דער צ.ם.־ױגנט, אויסגענוצט די געלעגנהײט צו פארלאזן די צ.ס.־ױגנט מיטן תירוץ, אז מיר זענען קעגן דער פאראיעיקונג. מיר האבן באשלאסן צו גרינדן אין לוקאװ די ארגאניזאציע פון השומר־הצעיר, צו װעלכער אונדז האט שוין געצויגןא לענגערע צײט.

טער׳ דעם צוױיטן פארא שנײדער, דעם דריטן פארא שטעפער. אין אונדזער שטעטל זענען געװען טעטיק אלע פאליטישע פארטייען: ״בונד״, ״פועלי־ציון״, םאלקיםטן אװ אנדערע. פון חדר זעגען אונדזערע יוגנטלעכע ארוים כמעט אנאלפאבעטן, אן דער מינדםטער אריענטאציע אין געזעלשאפטלעכן לעבן. דערפאר זענען די מער אינטעלי־ גענטע יוגנטלעכע, די שילער און גימנאזיםטן, געװאה די אקטיװיםטן אין די לוקאװער יוגנט־באוועגונגען. די פירער פון יוגנט־בונד ״צוקונפט״ אין לוקןמיו זענען געװען די

שפעטער, נאך דער פאראײניקונג פוןת צעירי־צימ מיט פועלי־צימ, האבן מיר באקומען דעם נאמען ״פתירריט״. מיר זענען אויסגעװאקםן אלס אײנע פון די גרעםטע אדגאניזאציעס אין לובלינער קתיז. מיר האבן געצײלט בײא350 מיטגלידער. עם איז געײאת נויטװענדיק צו דינגעןא םפעציעלן לאקאל פאר אונתער יוגנט. דאן האת מיד אויף קאנאלאװע־גאס אפגעדונגעןא הויז. פמ װארשע האט מען צוגעשיקט א םפעציעלן מענטש אויף צו פארנעמען זיך מיט דער יוגנט. סיר האבן געשאפן אװנט־קורסן פאר די ױגנטלעכע, צװישן װעלכע עם האבן זיך געפונעןא סך