H. N. Bialik

ג. םטאוואסקי שרייבט פאר אונז אפהאנדלונגען און גיט כאראקטער־שטריכן וועגן די מאדערנע שעפער פון גאציאנאלן געדאנק, ווי: נ. סאקאלאוו, ח. נ. ביאליק, וועלכן ער געדענקט נאך זייט דער צייט ווען דאיז געווען א לערער אין סאסנאוויץ, א״אנד. סטאווסקי האט אויך אויף די שפאלטן פון אונזער צייטונג אנגעשריבן אין יאר 1936 א גרעסערע אינטערעסאנטע מאנאגראפיע א. נ.: "זכרונות פון די ערשטע ציוניסטן אין זאגלעמביע" . ...

... ווען ח. נ. ביאליק האט אין יאר 1931 געוויילט און בענדין האט ער באזוכט די "יבנה״־שול און האט אויסגעדריקט זיין אנערקענונג די דערציער און די קאמיטענדמיטגלידער פאר זייער פרוכטבארער ארבעט, וואס באשטייט אין פלעגן און פארשפרייטן דעם טראדיציא־ נעלן געדאנק, לויט די געבאט פון ם ווידעראויפגעלעבט יידנטום. ...

... "בשבת בצהרים דרשתי את דרשתי. אחרי ההבדלה באו ציונים אחדים מסוסנוביץ לקחת אותי לעירם. הפתעה נעימה היתה לי לראות בין הבאים את ידידי הטוב, המשורר ח. נ. ביאליק, שיש אז בסוסנוביץ ועסק בהוראת שפתנו. אחרי הדרשה הלכתי ללון בביתו. הוא גר בבית עץ קטן. שוחחנו הרבה על ענינים שונים ועליתי על יצועי. ביאליק נשאר עומד על יד החלון מביט אל חשכת הלילה. למחרת בבוקר מצאתי על שולחנו את השיר "רזי לילה"... בערב אחרי שדרשתי גם בדומברובה, שבנו בנדינה. בילינו בנעימים בביתו של ציוני אחד, וכנהו ג בימים ההם שרו הסמוכים שירי * ציון שנים.

בשנת 1930 בא לבנדין גדול משוררינו, ח. נ. ביאליק, אגב סיורו בערי פולין למען החדרת הספר העברי בחוגי הציבור היהודי. במסעותיו ליווה את המשורר נחום טברסקי, שהיה מעסקני מפלגת הפוה״צ, פרש ממנה עם הקמת מפא״י ומאז היה למו״ל והתמסר לטיפוח הספר העברי. על־כן קיבל ברצון את הזמנת ביאליק להלוות אליו בנדודיו על פני מדינת פולין. ...

... 7. הצילום ״ח. נ. ביאליק בצוותא עם אנשי בנדיך (עמוד 317) מתפרסם לראשונה בספרנו ונמסר על־ידי חברי המערכת ל״ארכיון ומוזיאון ביאליק" בתל־אביב. ...