Wolf Rechnitz

ס׳איז אויך אונטערגענומען געווארן אן אקציע לטובת דער גיט־ נאזיע ביים היגן שטאט־ראט און ביי דער קהלה, וועלכע איז געקרוינט געווארן מיט א געהעריקן דערפאלג. ס׳זענען אויך צוקאאפטירט גע־ ווארן נייע מיטגלידער צום אויפזיכט־ראט, צווישן וועלכע ס׳האבן זיך ספעציעל אויסגעצייכנט דער עסקנ שלמה פרענקל און דער ענערגישער כלל־טוער אברהם ליווער, ווי אויך לייביש בוכווייץ, א. לאכמאן, משה גרונדמאן, אברהם פטאשניק, וואלף רעכניץ א״אנד. עס האט זיך אויך פרייוויליק געמאלדן אלס אדמיניסטראטאר דער שול־טוער מאיר פאטאש. און אט פון דעם מאמענט הויבט זיך אן א נייע עפאכע פאר דער שול, די אנטוויקלונג מאכט ריזיקע שריט פאראויס און די פרעק־ ווענץ וואקסט כסדר. אסך מיטגעווירקט צו דעם האט דאס באקומען פון קאעדוקאציע־רעכט. אבער א גרויסע שטערונג צו דער ווייטער־ דיקער אנטוויקלונג פון דער גימנאזיע איז געווען דאס נישט באזיצן קיין עפנטלעכע־רעכט, צוליב וואס די שילער האבן צו די מאטורע־ עקזאמענס געמוזט אנקומען אין די נישט־יידישע שולן, און דער רעזולטאט איז געווען אזעלכער, אז פון 8 שילער, וועלכע זענען צוגעטרעטן צו די עקזאמענס האט קוים איינאיינציקער באקומען מאטורע. ס׳איז פארשטענדלעך, אז אזא מצב האט אונטערגעבראכן די ווייטערדיקע אנטוויקלונג פון דער שול און האט נישט געקענט לענגער געדולדיק ווערן.

איןעטלעפאיארשפעטע ר (1920), קומטפאראבאראטונג פון אגרופעאמאטארן אין דיפערזאנעןפון: הערשלשטאטלער, מאירוויינשטאק, עובדי הב לומענפרוכט, וואלףרעכניץ, מענדל קאנער, חיי ם דודברוינער, הערשלוועקסעלמאן, הערשללעבער א״אנד., וועלכע טראגן אויפסניי אדיין אסטאטוט צודערדעמאלסטי ־ ...

ה. שטאטלער, ווייזוי ך פון וואל ף רעכני ץ — נא ך געשפילט: "דער קרבן", "תלמיד חכם", "מאטיע מל ך דער סטאליאר", "געברידע ר לוריע", "קרייצער סאנאטע", "נבלה", "תקיעודכף", "דער פא־ טער", "די יורשים", "דאס ווילנער בעל־הביתל" (רעזשי: ארטיסט קאן) און א גאנצע ריי איינאקטערם. ...

אלעם ערשטע ר דיריגענ ט אי ז אנגאזשיר ט געוואר ן דע ר טילי ־ טערישער קאפעלמייסטע ר קלעביאנסקי , וועלכע ר הא ט אנגעפיר ט מיט ן ארקעסטער או ן כאר . ד י בעסט ע קרעפט ן אי ן ארקעסטע ר זענע ן גע ־ ווען: רובינזאן , ה . גאלדצווייג , מרדכ י רעכגח , א . פטאשניק , וואל ף רעכניץ, פ . ווערדיגער , ק . האמבורגער , וואידיסלאווסקי , ק . העב ־ דלער, בוכמאן , ה . ביאלקא , ד . ערלי ד או ן פי ל אנדערע . אי ן בא ח זענען אויפ ן ערשט ן פלא ץ געשטאנען : ד י פרו י פערלמוטער . ד י פריילנס: וודאווינסקא , פרעגער , אנדזש ע פלעסנער , אנדזש ע גוט ־ מאן, ד י שוועסטערן : רחל , איט ע או ן נאדזש ע פערשטענפעל ד א״אנד . פון ד י מענע ר האב ן זי ך אויסגעצייבנט : ה . שטראכלח , ל . גאלד ־ שטיין, ב . סאלאמאנאוויטש , פערלמוטער , קויפמאן , א . לאכמאן , פ . ווערדיגער, ל . לעמקאוויט ש א״אנד . ...

... אין יענער צייט האט אויך די דראמאטישע סעקציע אנגעהויבן אן אינטענסיווע טעטיקייט. די סעקציע, וואס איז דאן באשטאנען פון די שוועסטערען: רחל, איטע און נאדזשע פערשטענפעלד, פרי־ מעט לוסטיק, אסתר אסט, הערשל שטראכליץ, הערשל שטאטלער, וואלף רעכניץ, מאיר צימבערקנאפ, ל. גאלדשטיין, פסח בארענבלאט, דוד פינקוס א״אנד. האט אויסגעפירט א ריי פיעסעס ווי: "צעזייט אץ צעשפרייט" פון שלום עליכם, "מיטן שטראם" פון שלום אש, "קעניג