Kehilot/BędzinA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Institution · Synagogue

Będzin Synagogue

בענדינער שול

The synagogue where court proceedings took place and rules were posted in 1591.

Page 13HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

OCR · respaced for reading · scan 17 · printed page 13

Open exact passage

... אין יאר 1591 זענען אין דער בענדינער שול געהאנגען די ...

Source passage 2

OCR · respaced for reading · scan 19 · printed page 15

Open exact passage

... צוליב דעם גרויסן צופלוס פון אויסלענדישע יידן, האט זיך די בענדינער קהילה אפטמאל געפונען אין א זייער שווערער מאטעריעלער לאגע און געמוזט אנקומען צו הלואות, כדי צו ראטעווען אירע ברידער אין א נויט. ביי דער בענדינער שול האט צום סוף פון 16־טן י.ה. עקזיסטירט א חח געוויינלעכע חדרים אויך א גרויסע ישיבה. ...

Source passage 3

OCR · respaced for reading · scan 20 · printed page 16

Open exact passage

אין אירערשטע רפארםאיז דישולגעווען א הילצערנע, ערשט אין יאר1881איז זיפונאנדערגענומע ןגעויאר ןאו ןאויפדעם זעלבן ארטאיז אויפגעשטעל ט געוואר ן ד י איצטיק ע שו ל פו ן שטיינע ר און ציגל. ...

Source passage 4

OCR · respaced for reading · scan 20 · printed page 16

Open exact passage

... אין דער העלפט פון 18־טן י.ה. האבן שוין די בענדינער יידן געבילדעט א מערהייט פון די שטאט־איינוווינער. אין זייערע הענט האבן זיך געפונען אלע יאטקעם, קרעטשמע ס און שענקן. אויסער דעם, האבן זיי געהאלטן אין ארענדע די ברויעריי פאר דער סומע פון 1379 גל., די סטאראסטע־מילן פאר 576 גל. און די שלאס־גערטנער פאר 54 גל. אין דערזעלבער צייט זענען זיי צוגעטרעטן אויפצובויען א נייע שול אויף דער שול גאס, אויפן זעלבן ארט ווי זי שטייט היינט. אין די קעלערן פון דער שול האט זיך אויך געפונען די יידישע תפיסה.

Source passage 5

OCR · respaced for reading · scan 150 · printed page 146

Open exact passage

איך האב געזעגנ ט מיט די בענדינער קאמיטעטשיקעס און בין גלייך אפגעפארן קיין סאסנאוויץ. מיין פאר־שעה׳דיקער באזוך אין סאסנאוויץ אין יענעם יאר און מיין צוריקרייזע קיין קראקע, איז ווערט א באזונדער קאפיטל וואס איך וועל נאכדעם, אמאל, ביי אפאסיקער געלעגענהייט, אנשרייבן. איצט וויל איך בלויז פערענדיקן דערמיט אז מיין אויבענגעשילדערטע, אומלעגאלע נסיעה את מיין רעפעראט אינם בענדינער בית־המדרש, זענען פאר מיר צו יענער צייט געווען אזא וויכטיק געשעעניש, וואס האט אויף מיר בשעתו איבערגעלאזט א שטארקן און דויערנדיקן איינדרוק. ...

Source passage 6

OCR · respaced for reading · scan 151 · printed page 147

Open exact passage

... איין איינציקע העברעאיש־פוילישע גימנאזיע אין דער גאנצער סבי - בה, און אקטיוו! געזעלשאפטלעכן לעבן. אט שטייען מיר נאד פאר מיין אויגן די מאלעד אפעלבוים און ציגלער. און איד זע זיי שטיין אויף רושטאוואניעס מיט פנים צום סופיט, ווי זיי מאלן די בענדינער שול, און יידישע קינדערלעך קוקן דורך שפארעם צו זען זיי ביי דער הייליקער עבודה. ...

Source passage 7

OCR · respaced for reading · scan 222 · printed page 218

Open exact passage

... במחצית השניה של המאה הי״ח כבר היו היהודים רוב בבנדין , ובידיהם נמצאו כל האטליזים , המסבאות ובתי־המרזח . הם חכרו גם בית־חרושת לבירה , את טחנות־הקמח ואת הגנים ליד המבצר . בסוף זמן זה הקימה הקהילה בית־כנסת חדש העומד עד היום הזה (בית הכנסת נשרף עם פלישת הנאצים לבנדין ואחר־כך נהרס כולו). במרתפי בית־הכנסת נמצא היה בית־סוהר שנועד ליהודים .

Source passage 8

OCR · respaced for reading · scan 254 · printed page 250

Open exact passage

... אילו באנו למנות את שמות החזנים שכיהנו בבגדי ן במשך שנות קיום הקהילה לא היינו מספיקים. הקהילה לא ניהלה רשימה מיוחדת של חזנים, כשם שלא ניהלה רשימות של רבנים וחכמים (בזה אמנם בנדין איננה היחידה). עלי, איפוא, להתחיל בחזן הראשון ששמעו הגיע אלינו בתור חזן בביודהכנסת בבנדין. ...

Connected nodes