Blimke

פון דער װײטנס זעט מען, אז מען נעמט ארויס מענטשן פון די רײען, מען שטעלט זײ אװעק אין דער זײט און מען לאזט זײ איבער. עס קומט צו אונדזער רײ. דאן װענדט זיך דער לויטענאנט פון דער שטאט צו מײן פאטער, אז אויב ער װיל בלײבן אלם גוטער פאכמאן, קאן ער, אבער נישט מיט דער גאנצער משפחה. די קלענערע קינדער מוז ער אװעקשיקן. מײן פאטער איז אבער נישט מסכים. האט ער מיך צוגעשטויסן צו די פארבליבענע און אויך מײן שװעסטער בלימקע, װעלכע איז שפעטער געפאלן העלדיש אין װאר־ שעװער געטא• עס איז געבליבן אויך מײן ברודער. איך האב נאך געהערט פון דער װײטנס מײן פאטערם לעצטע װערטער : בלײבט איר, זאל זײן כאטש א זכר פון אונדזער משפחה. ...

... אין דער צײט איז אנגעקומען קײן כמיעלניק דער װאך־ פירער פון קעלצער ״האסאג״ (א לאגער פון ארבעטס־ װארשטאטן) און געכאפט ױנגע מענטשן צו דער ארבעט אין לאגער אין קעלץ. עס האבן זיך אויך צוגעשטעלט פרײװיליקע׳ װעלכע האבן געטראבט, אז דאס װעט זײן דער װעג צום לעבן. צװישן זײ איז אויך געװעזן מײן ײנגערער ברודער יקותיאל סאמעטבאנד. איך מיט מײן שװעסטער בלימקע האבן יישמ

זיי זענען אראפגעשפרונגען פון די וואגנם, צװישן זיי זענען געוועזן עלטערע מענטשן ווי פייגל מאלע און אלטע שאר מיט אירע קינדער. נאך דער צוױיטער אויםזידלונג האבן מיר געלעבט מיטן געדאנק, אז אט, יעדן טאג קומען זײ אן כדי די רעשט ײדן צו ליקװידירן. אין דער צײט איז קײן כמיעלניק אנגעקומען טאסיע אלטמאן פון דער װארשע־ װער אוגטערגרונט־באװעגונג און מיטגענימען מײן שװעםטער בלימקע קײן װארשע. איך בין געבליבן אלײן און נאר געטראכט װי אזוי זיך אריבערצובאקומען קײן װארשע•

... קײן װארשע בין איך אנגעקומען בײנאכט׳ דעם 30־טן דעצעמבער 1942. דער גוי האט מיך געפירט צו זיך אהײם. דארט האב איך געטראפן ד״ר באלאנאװםקי און גאך כמיעל־ ניקער׳ גתן שװער מיט זײן פרוי ריבטשע דזשארע. דעם צווײטן טאג זענען אהין אגגעקומען: בערל האמער׳ לאה און מאניעק פרײם׳ רוחמה זאלצמאן און מיין שװעםטער בלימקע• אויך אברהם דזשארע און רבקה ניסנגארטן. זײ זענעז אלע געװעזן אין געטא װארשע. דעם צװײטן טאג האט דער גוי מיר געגעבן אגצוהערן׳ אז ער האט דערפילט זיץ פליכט און מער קען ער מיך נישט האלטן. איך האב זיך דערמאנט׳ אז איך האב אין כמיעלניק באקומען אן אדרעם צו א װארשעװער ...

איך בין נאך אלץ יעדן זונטיק געגאנגען צו דער חברה פון השומר הצעיר׳ אנשטאט אין קלויסטער. דעם 11־טן אפריל איז מײן שװעסטער בלימקע געקומען צו מיר פון געטא. בײ מיר האב איך זי פארגעשטעלט אלס חברטע. עם איז מיר געװעזן זײער שװער. איך האב געװאלט װירקן אויף איר׳ זי זאל בלײבן. איך האב שוין געהאט אפגעשמועסט מיט מײנע ...

שפעטער, אין חודש ױלי׳ האב איך געטראפן א געװיסל ײדישן בחור׳ װאס פלעגט צו מיר קומען מיט מײן שװעםטער בלימקע. ער האט מיר איבערגעגעבן׳ .אז צוזאמען מיט

דארט איז געװעזן א גרופע פון ״השומר הצעיר״׳ .א פלאצוװקע פון אוגטערגרונט. אויפן װעג׳ האב איך געטראפן װיגא װישינסקי׳ װעלכער איז תמיד געשיקט געװארן פון װארשע־ װער אוגטערגרונט קײן כמיעלניק און בײ אונדז געשלאפן. ער האט מיך צוגעפירט צום פלאץ. טאםיע אלטמאן האב איר שוין נישט געטראפן׳ גאר אנדערע צװײ מײדלעך. זײ האבן מיר געזאגט׳ אז די פלאצװוקע עקזיםטירט שוין נישט מער. דא האט אױך געארבעט מײן שװעפטער בלימקע און איצט זענען אלע אריבער אין געטא׳ כדי מיטצוארבעטן מיט די אויפשטענדלער. זײ האבן מיר געזאגט׳ אז אויב איך האב א פלאץ אויף דער ארישער זײט׳ דארף איך בלײבן■ װײל דאם װעט שפעטער צוניץ קומען. איך האב זײ איבערגעלאזט מײן אדרעס און זײ געבעטן איבערצוגעבן מײן שװעסטער׳ לי זאל צו מיר קומען. אנשטאט אין קלויסטער בין איך יעדן זונטיק געקומען אויף דעם ארט און זײ האבן מיך פארבונדן מיטן געטא. איך האב געשריבן ברױו קײן כמיעלניק צו די סטראדאװסקים׳ כאילו איך שרײב צו מײנע עלטערן און זײ האבן מיר געענטפערט װי עלטערן אויפן נאמען פון די פיװאנסקים. נאך א חודש צײט איז צו מיר געקומען א כמיעלניקער שײגעץ׳ דער זון פון אםאק׳ פון דער בודקע מיט נאך א חבר א קריסט און מיר געזאגט׳ אז בײ אים געפינכ זיך מײטע מיאדאװניק. זײ האבן געװאלט אז איך זאל מיטגײן מיט זײ׳ נאר מײנע באלעבאטים האבן נישט דערלויבט צו גײן מיט מענער. זײ האבן געטענהט׳ אז איך האב נישט קײן ארבעטם־קארטע און מען קאן מיך נעמען קײן דײטשלאנד אויף ארבעט. אין א צײט שפעטער איז ...