Kehilot/ChmielnikA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Person · individual

David Dalus

דוד דאלוס

Named as a tailor who refused to leave his home, together with his wife.

Page 667HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

Source OCR · scan 334 · printed page 667

Open exact passage

... עם האבן זיך אבער אויך געפינען עלטערע ײדן און פרויען, װעלכע האבן נישט געװאלט פארלאזן זײערע הײמען, זײ האבן זיך געװינטשן גיכער געשאםן צו װערן בײ זיך אין שטוב, װי למשל ישעיהו שמואל מארגוליעס, דער באקאנטער שנײדער דוד דאלוס מיט דער פרוי, די אלטע פרוי ראצע א.א. ...

Source passage 2

Source OCR · scan 142

Open exact passage

א מײדל פון דוד דאלוס אין זעלבן עלטער איז פארװונדעט געװארן פון א קויל. אזוי האבן די פאליאקן געפײערט זײער באפרײאוגג. ...

Source passage 3

Source OCR · scan 143

Open exact passage

אין זעלבן יאר, 1916, האט שוין פון לאנג עקזיסטירט דער צױניסטישער פארײן, װאס האט געהאט זײן לאקאל בײ דוד דאלוס, און עס האבן זיך אויך אנגעהויבן צו ארגאניזירן די לינקע פועלי־צױן. זײער ערשטע טעטיקײט איז געװען אויפ־ ציפירן א טעאטער־שטיק. דאם איז אױסגעפירט געװארן מיט גרוים דערפאלג און מיט גרוים הכנסה. פאר דעם געלט האבן מיר באשלאםן צו פארשרײבן אונדזערע אלע מיטגלידער אין דער ביבליאטעק. זײענדיק שוין א מערהײט אין דער ביבליאטעק, האבן מיר ארגאניזירט אן אלגעמײנע פארזאמלונג פון אלע מיטגלידער אין מגידם בית המדרש, נעבן אלטן בית הקברות. עס זענען פארגעקומען װאלן צו דער לײטונג פון דער ביבליאטעק. די לינקע פועלי צױן האבן באקומען די מערהײט און פארנומען די ביבליאטעק. די ביבליאטעק איז איבערגעפירט געװארן אין נײעם לאקאל פון פועלי צױן בײ חײם קצב, װאס איז באשטאנען פון צװײ צימערן — אײן צימער פאר דער ביבליאטעק און דער צװײטער פאר געבן לעקציעס אונדזערע חברים. אין די אװנטן האבן מיר באזוכט די װארשטאטן, ארגאניזירט די ארבעטער, געװיזן דעם װעג צו לעזן ביכער און אנשליסן זיך אין דער ביבליאטעק. פאר די װאס האבן נישט געקענט לײענען און ש ...

Source passage 4

Source OCR · scan 381

Open exact passage

אויפן הויף פון דער זשאנדארמעריע איז געלעגן טויט בצלאל מאלע׳ װאם איז דערשאסן געװארן דורכן גרויס־ מערדער, דעם נאצי װרעידע. אלע מענער פון די געבליבענע דאט מען צונויפגענומען און זײ האבן אנגעהויבן פארשידענע ארבעטן. אלע טויטע אין שטאט און אויף די װעגן זענען צונויפגעקליבן און געברענגט געװארן צו קבר ישראל. אין א קורצער צײט ארום האבן אנגעהויבן אנקומען אין שטאר מענטשן פון פארשידענע באהעלטענישן. מען האט זײ ארעס־ טירט און אײנגעזעצט אין ״קאזע״. מען האט אײך געברענגט עלטערע מענטשן װעלכע האבן באשלאםן צו בלײבן און נישט גײן מיט דער אויסזידלונג. דוד דאלוס, דעם באקאנטן כמיעלגיקער שנײדער האט מען געפונען אין זײן שטוב מוימ, אנגעטאן אין זײנע ױם־טובדיקע מלבושים. ער האט ליבער געװאלט שטארבן בײ זיך אין דער הײם אײדער צו גײן מיט דער אײםזידלונג. עם זענען ארומגעגאנגען קלאנגען אז אלע ארעםטירטע װעלן דערשאםן װערן, װײל זײ זענען געבליבן אומלעגאל. נאכהער אבער האט מען זיי ארויםגעלאזט מיטן חשבון, אז סײ װי סײ װעלן זײ נישט האבן יװוהין צו אנטלויפן. נאך צװײ טעג האט מען אלע אריבערגעפידט אין משה פאםטערנאקם הויז אויף פורמאנסקע־גאס, װו עס איז געװעזן דער ײדישער געטא. דארט איז געשאפן געװארן א בשותפותדיקע קיך. דער קוכער איז געװארן לײבל סילמאן.

Connected nodes