Israelke Gutman

... 10. ישראלקע גוטמאן, א זון פון שלמה גוטמאן ; ...

... ארויםגעװאקםן איז די ארגאניזאציע בעת א שפאלטונג אין דער ״ײדישער שטאטישער ביבליאטעק׳/ װעלכע איז געװעזן אונטער דער אנפירונג פון די אלגעמײנע צױניסטן. אויף דער אלגעמײנער פארזאמלונג אין יאר 1916 איז אנטשטאנען אן אפאזיציע אונטער דער אנפירונג פון־ ישראלקע גוטמאן, אברהם לאנגװאלד, איטשעלע פלוטשעניק, הערצל איגעלניק. דוד מאשנבערג, חנה רבקה װילטשיק, לײבל װילטשיק. רויזע קלײנערט, בצלאל זילבערבערג, קלמן מיעדזשיגורסקי. בצלאל שטארק, מרדכי פוקם, חנה רבקה און שלמה קעניגס־ יערג. מאניע און שרה הערשקאפ א. אנד.

... די פ.צ.־ארגאניזאציע אין כמיעלניק, איז גלײך געװארן א מאסן־ארגאניזאציע. זי האט ארומגענומען הונדערטער משפחות, אזוי, אז נאך דער אנטשטײאונג פון דער פוילישער רעפובליק, האט די פ.צ.־ארגאניזאציע באקומען בײ די שטאט־ראט־װאלן אין יאר 1919, 5 ראטמענער (כמיעלניק האט געהאט 24 ראטמענער) אין די פערזאנען: 1) אברהם ייאנגװאלד, 2) ישראלקע גוטמאן, 3) פנחם סקוזשעװסקי, 4) לײבל װילטשיק און 5) הערצל איגעלניק. זײ האבן מיט כבוד און װירדע שטענדיק פארטראטן די איגטערעםן פון די ארבעטנדיקע און פאלקס־מאםן אינעם כמיעלניקער שטאט• ראט. פון יענער װאל־קאמפאניע אן, האט מען זיך שוין אלעמאל גערעכגט מיט דער מײנונג פון דער פ.צ.־ארגאני־ זאציע אין שטאט• ...

כמיעלניק האט זיך אין דער זעלבער צײט אדאנק די עםט־ רײכער אגגעהויבן קולטורעל צו אנטמיקלען. מען האט דער־ לויבט צו גרינדן א ביבליאטעק. עס האט זיך אױך ארגאניזירט א ײדישער סקאאוט (השומר). די ערשטע גרינדערם זענען געװען : ישכר קאנערצוקער, אברהם װײסבראד, ױםף זילבער־ בערג, נפתלי און ליפע דיאמענט, אלטער ראובן קלײנעדט און חײמל גוטמאן. עס האבן זיך אנגעהויבן פרײלעכע צײטן אין כמיעלגיק: פארזאמלונגען, אױםפלוגן און אויך ארומ־ רײםענישן. באלד האבן זיך די ביבליאטעק־אנהענגערם גענומען קריגן צוליב פארטײאישער אנגעהעריקײט. ע0 זענען געװען רעכטע און לינקע פועלי צױן און אויך אלגעמײנע צױניסטן. ישראלקע גוטמאן מיט זײנע אנהענגערס האבן פאר־ כאפט די ביבליאטעק און זײ האבן זיך גערופן לינקע פועלי־ צױן. ישכר קאנערצוקער און אברהם זילבערבערג האבן גענומען און געגרינדעט א צװײטע ביבליאטעק, װאס האט נעהייסן די צױניםטישע ביבליאטעק. און צו זײ זענען צוגעשטאנען די שומרים. מיר פלעגן זיך פארזאמלען אױף דעם שידלעװער װעג, לעבן דער שטײנהאקערײ, אדער בײ י־י דרײ בערג. מיר פלעגן פארן אדער גײן נאך פינטשעװ, בוסק און אנדערע ערטער מיט די לאנגע שטעקנס, מיר האבן מארשירט מיט םאלדאטישע טריט, געזונגען שײנע דעברעאישע לידער, געהאלטן רעפעראטן מיט פארלעזוגגען, געשפילט טעאטער מיט אמאטארישע קרעפטן. פון צײט צו צײט האבן אמתע אקטיארן־טרופעס אונדז באזוכט. די כמיעל־ ניקער ױגנט דורשטיק נאך קולטור און אויפקלערונג, האט אויפגעלעבט. און מען האט געלעזן אלץ װאם מען האט נאר געקענט אין כמיעלניק באקומען און מען האט כסדר געברענגט ביכער פון די גרויםע שטעט,

צוזאמען מיטן ארגאניזירן די ארבעטער פראפעסיאנעל האט זיד די ,פ.צ.״ באמיט ארײנציען זײ אינם לײענער־קרײז פון דער ײדישער שטאטישער ביבליאטעק. דא האט זי אבער אנגעטראפן אויף א נישקשהדיקן אנאלפאבעטיזם׳ א סך פון די ארגאניזירטע האבן אפילו נישט געקענט שרײבן ײדישי האט זי געגרינדעט די געזעלשאפט ״אװגט־קורםן״ װו מ׳האט געלערנט שרײבן ײדיש׳ פויליש׳ חשבון׳ נאטור־װיסגשאםט און געאגראפיע. אין די קורםן האבן זיך באטײליקט אקטיװ דויזע קלײנערט־װילטשיק׳ לײבל װילטשיק (בײדע אומגע־ בראכט דורד די נאצים אין קיעלץ) פנחס סקוזשעװסקי, ישראלקע גוטמאן׳ אברהם לאנגװאלד׳ בערל איגעלניק (אומגעבראכט אין פראנקרײך דורך די נאצים) קלמן מיעדזשי־ גורסקי (אומגעבראכט מיט זײן פרוי חוה וױינבערג און זײער טעכטערל אין װארשע) און יאנקל פרידמאן (אומגעבראכט מיט דער כמיעלניקער קהילה), א.אנד. ...

... אברהימטשע זילבערבערג, מאטל זריצקי, ישראלקע גוטמאן, אברהם גוטמאן, שמואל פינקלשטײן, שמואל רומיאני. ...