Germany

... װען געהילץ, װעלכע די פאלעסיער װעלדער האבן געליפערט. דער דאזיקער מסחר איז געלעגן אין ייִדישע הענט • ייִדן האבן געהאלטן װעלדער, געדונגען גוים אויף אויסצוהאק ן זײ, ברענגען די האלץ צו א טײך, מאכן פון ױי״באליעס״ (פליטן), און זײ אפשיקן מיטן װאסער קײן דײטשלאנד. ...

... א טייל פון פינסקער גאס (פארבליבן פון דער שרפה) אונטער דער דײטנסער אקופאציע אי 1 1916 די ײדן פון יענעם געגנט. זײ האבן געליטן פון בײדע צדדים. ...

מען קײן דראהיטשין, װו זײ האבן געהערשט ביז נאװעמבער 1918, װען זײ האבן זיך אנגעהײבן צוריקציען קײן דײטש־ לאנד. די פאר חדשים, פון נאװעמבער ביז סוף 1918, זײנען געװען חדשים פון אנארכיע, װו יעדע ר אײנער האט געטאן ...

אין דער צײט, װען אין רוסלאנד איז די רעגירונג געװען פארנומען מיט די ײדן און האט אויף דעם אנגעשטרײנגט א׳־־ר גאנצע ענערגיע, — האט דײטשלאנד געװעב ט אירע מי־ ליטערישע פלענער אויף צו באהערשן דער װעלט, און איבער־ הויפט, רוםלאנד. פריער צי שפעטער, די זאך האט געמוזט געשען. דער ״סאראיעװער מארד״ פון עסטרײכישן קרוינ־ פרינץ איז געװען דער ערשטער פונק צו דער װעלט שרפה. דאס איז געשען אין יאר 1914, אין זומער. דער ארויסטריט פון עםטרײך קעגן סערביע האט געדינט אלם םיגנאל צו דער בלוטיקער דראמע. באלד, נאכדעם, האט זיך רוםלאנד מאביליזירט, און די װעלט האט אנגעהויבן אפגײן מיט בלוט . ...

... אין יאנואר 1945 ארגאניזירט הרב זוארשאװסקי אין לאנ־ דאן א ״פאלקס־באװעגונג פון גואלי־הדם״, זועמענם ציל איז; ״צו באזועגן דעם פאלק צו פאראײביקן די 6־7 מיליאן ײדישע קדושים, וועלכע זײנען אומגעבראכט געװארן פון די מערדע־ רישע דײטשן אין ת״ש־תש״ה, דורך א חרם אויף דײטשלאנד ...

... לאנדאו ן דײטשלאנ ד װע ט מעגלע ך ארי ־ ...

... אמעריקאנער און פראנצויזן בײ א גרוב הרוגים אין דײטשלאנד.

איך בין געזעסן אין א פינצטערן לאגער עטליכע חדשים און מיט ביטערניש אנגעקוקט דאס אויסגעפרעסן מערדער־ פאלק, װאס האט דער׳הרג׳עט מיינע טאטע־מאמע. איך האב ניט געקענט אטעמען די פארשטיקטע לופטן פונעם בלוטיקן לאנד װאס רופט זיך ״דײטשלאנד״ און איך בין מיט מיין פרוי אװעק פון דארטן צופוס. מיר זײנען דורך גרויסע בערג געגאנגען דעם לאנגען װעג ביז מיר האבן זיך דערשלאגן קײן איטאליע, צו דער שיף, װאס װעט אונז פירן קײן ארץ ישראל. ...

... דײטשלאנד , 28טן ױלי , 1947 . ערשטע רײ פון לינקס : גענדלער , שמואל ...

... אבער, זיכער, אז גאט׳ס שטראף וועט קומען אויף דער ארץ־הדמים, דײטשלאנד ו װאלטן מיר באגערט און געבעטן, װאלט גאט׳ם נקמה געקומען שוין, באלד — אחישנה... אנדערש, װעט גאט׳ס שטראף אויף דײטשלאנד קזמען אין צײט — בעתה... אבער, קומען, וועט זי זיכער קומען. ס׳וועט זײן א ביטערע און מורא׳דיקע שטראף... אדר־א׳, תשי״ז, פעב., 1957. — דוב װארשאווסקי

... יעקב װ^זרש^ןװםקי, זון פון משה שמואל און פערל װארשאװםקי, געבוירן אין דראהיטשין. אין 1934 אויםגעװאנדערט קײן ארץ־ישראל און געדינט דארט אין דער גפירים פאלי־1 צײ. אין 1940 אנגעקומען קײן אמעריקע, שיקאגע. מערץ 1942, גע־וארן מאביליזירט אין אמעריקאנער ארמײ! בא־ טייליקט זיך אין פיל שלאכטן אויף די פראנטן פון צפון־ פראנקרײך, דײטשלאנד(רײנ־ לאנד) און עםטרײך. לעצטע װאך פון דער מלחמה געװארן שװער פארװאונדעט און אפ־ ...

אבער מיטן אויפקום פון היטלעריזם און זײן ײדן־שנאה אין דײטשלאנד האט זיך אויך אין פוילן אויפגעהויבן פילן שטארקער דער אלטער זאאלאזישער און עקאנאמישער אנטי־ סעמיטיזם. . די פוילישע מאכט־ארגאנען אין דראהיטשין, װי א־ן גאנצן לאנד, האבן אנגעהויבן אפן ברעכן די ײדישע עקאנאמישע פאויציעס. דער מלוכהשער שטײערן־ שרויף האט אויסגעקװעטשט דאס לעצטע ביסל חױת פון ײדישן םוחר און בעל־מלאכה... דראהיטשינער ײדן האבן דאן אנגעהויבן צואלאמירען זײערע קרובים און לאנדסלײט אין אמעריקע װעגן זײער קאטאסטראפאלן עקאנאמישן מצב... ...

... זעענדיק װי די דײטשן האקן אויס די װעלדער און פירן ארויס דאס געדזילץ קײן דייטשלאגד, האבן זיך די ײדן בא־ רעכענט, אז זיי קענען אויך טאן דאס זעלבע. מען האט זיך באזארגט מיט ״שײנען״ פון דעם קאמענדאנט און מען האט אעעהויבן פארן אין די װעלדער האקן די בוימער און ברײנ־ גען אין שטאט ארײן. װער עס האט געהאט א פערד־און־װאגן האט דאס אליק געטאן, און װער עס האט נישט געהאט קײן

... אין דער טיפוס־עפידעמיע אין װארשעװער געטא׳ 4טן סעפטעמבער, 1942, און געקומען צו קבורה אויף דעם גענשער בית־עולם ♦ אלחנן׳ס פרוי, רעניא (שװעסטער פון סײם־דעפּוטאט קירשברוין), איז אומגעקומען ♦ הי״ד! אלחגן׳ס אײנציקער זון, דוד, זײער באגאבט װי א מאלער, האט זיך באטײליקט אין װארשעדוע געטא־אויפשטאנד, שפעטער געװארן ארויסגעפירט מיט נאך ײדן אין פארשײדענע לאגערן׳ צום סוף אין לאגער בודזשין ♦ 13 חדשים האט דוד דארט געארבעט עבודת־פרך, און דרײ חדשים נאך דער דײטשישער מפלה, װען די רוסים זײנען ארײן, איז דוד געשטארבן פון גאלאפ־שװינדזובט און געקומען צו קבורה אין דארף גאױטיגג, דײטשלאנד ♦ הי״ד! ...