Bukovina

... השאלה שנשאלה היתה ■ קשה בהתחשב במציאות ובמרחק הגיאוגרפי. שכן, כדי לנסוע מבנדין לסדיגורה או לבויאן שלידה היה צורך לעבור ברכבת את כל גליציה, המערבית והמזרחית, לארכה, ולהגיע לצ׳רנוביץ בירת בוקובינה, שנחשבה נפה אוסטרית עד סוף מלחמת העולם הראשונה. סדיגורה ובויאן שכנו בקירוב מקום לבירת בוקובינה צ׳רנוביץ. ובהן ישבו צדיקים מבית משפחת פרידמן לבית־ריז׳ין. הנסיעה לשם מבנדין היתה כרוכה בבזבוז זמן רב ובטלטול דרכים מרובה. מה היה, איפוא, הגורם לגמיעה למרחקים בעולם החסידות? ...

... אירע לא אחת, שבבנדין נתקע בדרך ממסעיו חסיד בויאני ממרחקים, מבוקובינה או מגליציה, בעניני מסחר או בנסיבות אחוות, והוא נחשב לאורח חשוב בקלויז, בהרגישו עצמו ״בתוך עמו״ — ועצם מציאותו של קלויז סדיגורה בבנדין גרם לו קורת־רוח יתירה. עובדה זו נתפרסמה חיש בחוגי חסידי סדיגורה בגליציה ובבוקובינה שראו בכך דבר יוצא מהגדר הרגיל, מעין "אצבע אלקים", שכן ...

1?רבי מבויא ן נמל ט לוינ ה א ם פי ח מלחמ ת העול ם הראשונה, ב*1914, וע ם חדיר ת צב א הרוסי ם לגבולו ת אוסטרי ה בגליצי ה ובוקובינה, כש ם שנמלט ו לש ם כ ל צדיק י בי ת ריז׳י ן (סדיגורה, צ׳ודטקוב, הוסיאטי ן ואחרים), וש ם המשיכ ו בגינונ י הצדיקות. נפט ר בוינה בי״ ז אד ר א ׳ תרע״ ז והוב א ש ם לקבורה. ר ׳ ליי ב אנגלר ד היה נוכ ח בשע ת פטיר ת רב ו בוינ ה כנצי ג העד ה בבנדין. מא ז נחלשה השפע ת הקלוי ז בבנדי ן וכמע ט ל א נוד ע כ י ב א א ל קרבה. ...

יליד בוקובינה ונוצר למשפחת רבנים ואדמו״רים. גדל באוירה של תורה, אולם גם תרבות כללית לא היתה זרה לו. בעודו צעיר נתפס לתנועה הציונית והיה לה לפה. ציר בכל הקונגרסים הציוניים, למן הקונגרס ה־12 ועד הקונגרס האחרון ב־1939. ...

ןךיי ענדין האט געאגראפיש געהערט צו קאנגרעס־פוילן, אויר די 1^■ שפראך פון די יידן איז מיט קליינע ענדערונגען געווען ענלעך צום רעדנס־ארט פץ ווארשע און לאדזש. אויך די נאענטקייט פון דער דייטשער גרענעץ, האט געהאטא געוויסן איינפלום. חוץ דעם האט בענדין, אלם איינע פון די עלטעסטע שטעט אין פוילן, געהאט אויך איר אייגעגעם יידישן דיאלעקט וואס איז איבערגעגאנגען בירושה פון דור צו דור. שפראכלעך האט זיך די שטאט געטיילט, פאקטיש, אין צוויי טיילן: דאם אלטע בענדין.— אדום דער שול און דעם "אונטערן־ בערג", גראבלעס און בוקאווינא, ס׳הייסט כמעט דער גאנצער טייל שטאט וואם איז געלעגן ארום דעו פשעמשא. דארטן האבן געוו1נט די אלטאיינגעזעסענע, ווי אויך די ארעמע באפעלקערונג, אין קליינע אייג־ געפאלענע הייזלעך און גערעדט האבן זיי אן אנדערן יידיש ווי אין דער נייער טייל שטאט, וואם האט זיך קאנצענטרירט אדום די גאסן: קאלאנטאיא, מאלאכאווסקא, מאנדזשעווער א. אנדערע. די אלטע שטאט האט גערעדטא יידיש וואס איז געווען ענלעך צום ווינער דייטש, וואס כאראקטעריסטיש פאר אים איז געווען צווישן אנדערע דער האר־ טער פתח: ...