Galicia

... נאך אץ 1913 האט זיך א גרופע יידישע שילער פון דער אמא־ ליקער האנדל־שול אין בענדער אפגעריסן פון דער אלגעמיינער סקויטן־ארגאניזאציע אץ געשאפן דעם "השומר", וועלכער האט שוין דעמאלט עקזיסטירט אין גאליציען. ...

פון א בריוו וואס הר ב גרויבארט ז״ל האט געשריבן צו זיינעם א ידיד דערוויסן מיר זיך, אז פאר דער ערשטער וועלט־מלחמה, ווען מאשין־מצות אויף פסח זענען געווען כמעט א זעלטנהייט אין פוילן (א ח ח קראקע און גאליציע וואס האט געהערט צו עסטרייך), האט ער געגעבן זיין הסכמה און היתר אויף די דאזיקע מאשין־מצות. אונטערן דרוק פון רעליגיעזע־ראדיקאלע ספערן און חסידים פון בענדין, וועל־ כע האבן געהאלטן, אז מצות פראדוצירט דורך מאשינען און נישט געקנעטעט מיט די הענט און נישט געבאקן אין אויוון אונטער א ספע* ציעלע השגחה פון משגיחים, זענען נישט כשר — איז דער רב נישט געקוקט אויף זיין קאמפעטענץ און אויטאריטעט געווען געצווונגען, כדי נישט צו פארשארפן די באציאונגען, מוותר צו זיין אויף זיין אנטשלאסענעם היתר און געאסרט די מאשין מצות, וואס ס׳האט אים געקאסט פיל געזונט. ...

... דער מחבר פץ בוך 4וז6£$ ^10ק (די ביאנדע חיה) פון ומלבן סיר ברענגען דא אן אויסצוג, שטאמט פון גאליציע (געבייח 1889). שטודירט רעכט אח פילאזאפיע אויס׳ן קראקאמר אוניודער־ ויטען, און באקומען רעם טיטעל דיר יורי אוןא דיפלאם אלם פראפעסאר פון מיטל־ישולן. ער האט טאקע גרדסע פארדינסטן פאר׳ן יידישן שול־וועזן אין פוילן פון נאך דער ערשטער וועלט־פלחמה ביון סא&ע אומקום פץ זאגלעמביער ייתטום. ...

... היה מסתתר מעיני הבריות, ולא רצה שיצא לו פרסום מידיעותיו בתורה. בא לידי גלוי בעברו פעם, במסעו או ברגל, בעיר הלינסק בגליציה, שם ישב אז רב, צדיק גדול, רבי מנדל רובין, אבי הצדיק מרופשיץ רבי נפתלי צבי הורביץ. כבחור־ישיבה הלך שמחה־בונם לבקר אצל רב העיר ועמד על טיבו של הבחור.

... אירע לא אחת, שבבנדין נתקע בדרך ממסעיו חסיד בויאני ממרחקים, מבוקובינה או מגליציה, בעניני מסחר או בנסיבות אחוות, והוא נחשב לאורח חשוב בקלויז, בהרגישו עצמו ״בתוך עמו״ — ועצם מציאותו של קלויז סדיגורה בבנדין גרם לו קורת־רוח יתירה. עובדה זו נתפרסמה חיש בחוגי חסידי סדיגורה בגליציה ובבוקובינה שראו בכך דבר יוצא מהגדר הרגיל, מעין "אצבע אלקים", שכן ...

1?רבי מבויא ן נמל ט לוינ ה א ם פי ח מלחמ ת העול ם הראשונה, ב*1914, וע ם חדיר ת צב א הרוסי ם לגבולו ת אוסטרי ה בגליצי ה ובוקובינה, כש ם שנמלט ו לש ם כ ל צדיק י בי ת ריז׳י ן (סדיגורה, צ׳ודטקוב, הוסיאטי ן ואחרים), וש ם המשיכ ו בגינונ י הצדיקות. נפט ר בוינה בי״ ז אד ר א ׳ תרע״ ז והוב א ש ם לקבורה. ר ׳ ליי ב אנגלר ד היה נוכ ח בשע ת פטיר ת רב ו בוינ ה כנצי ג העד ה בבנדין. מא ז נחלשה השפע ת הקלוי ז בבנדי ן וכמע ט ל א נוד ע כ י ב א א ל קרבה. ...

בינתיים קמה ונתארגנה בגליציה תנועת צופים בשם "השומר הטהור", שבראשה עמד ד״ר בן־שם (פלדשו, כיום בישראל), שביקר בעירנו בעניני תנועתו. ההסתדרות בבנדין החליטה לאחר בירורים מקיפים להתקשר עם התנועה הנ״ל, ולקבל את מרותה האידיאולוגית. ...

... הוזמנו מורים מקומיים, לאו־דוקא מדופלמים ומוסמכים, וברצוני להזכירם לטובה, שהם הנחילו לי את השכלת הבראשית שלי למן כתה א/ הלא הם מרת דורה שוארץ (לבית ארליך, כעת בחיפה), מרת רוזנצויג, מרים טננבוים, י. ל. טרויב, פולי־ בודד., טלנר, הניק (נוצרי, מורה לציור), והחזן שרמן (כעת באמריקה). כמנהל נתמנה ד״ר נח בראון, יליד גליציה, מעובדי המכון למדעי המזרח באוניברסיטה בירושלים. ...

... שמו כרב ופרסומו כמטיף ציוני מבורך הפועל בהצלחה בערי גליציה — הגיעו לפרנסי קהילת סוסנוביץ, שהזמינוהו להיות רועם הרוחני. מיד עם הופעתו הראשונה, דרש הבכורה שלו בבית־ הכנסת, שבה הרב לב הבריות. ...

יעדן טא ג פלעגן די הויזירער זיך לאזן אין די הונדערטער מיט דער באן קיין קאטאוויץ, און פון דארט ווייטער אין אלע שטעטלעך און דערפאר, ביז דער דייטשער גרענעץ, און אויך אין דעם נאענטן גא־ ליציע. ...