Krakow

... צו דער פייערלעכער דערעפענונג פון בנין איז געקומען דער שול־קוראטאר פון קראקע, דער שול־אינספעקטאר, פארשטייער פון מאגיסטראַט, שטאט־ראט, סטאראסטווע א״אנד. ...

... אחוץ די פאריינען פון זאגלעמביע, האבן אין די פייערונגען אגטייל גענומען די "מכבי״־פאריינען פון פאלגנדיקע שטעט: לעמבערג, קראקע, טשעשין, ביליץ, דזשעדזשיץ, קזשאנווו, כאזשווו, טשענסטאכאוו, אלקוש, וויערושאוו און אויר פון אנדערע שטעט. ...

... אפיציעל עקזיסטירט אין אונדזער שטאט דער אקאדעמיקער־ קרייז — אלם א פראווינץ־אפטיילונג פון דער יידישער סטודענטן ארג״אגגיסקא״ אץ קראקע — זייט דעם 22טן אויגוסט 1925, פאקטיש אבער האט שוין אזא קרייז פריער עקזיסטירט ביים פאר־ באגד "אוקסיליום אקאדעמיקום יודאקום" אפט. אין בענדין. ...

... די אלגעמיינע געלד־סומע, וואט איז איבעדגעגעבן געווארן דער קראקאווער־צענטראלע באטרעפט 4.820 גל. דער דאזיקער סכו ם באווייזט, אז דער בענדינער קרייז געהערט צו די באדייטנדיקסטע יידישע אקאדעמישע פראווינץ־פונקטן. ...

... ערשטע אויפן שטח פון זאגלעמביע, טוריטטיק און לאנדקענטשאפט * אויסשטעלונג, ווי אויך דאס ארגאניזירן אין יאר 1933 פאפולערע צוגן קיין קריניץ און אין די יארן 1934—1936 קיין קראקע. ...

... אברהם גאלדקאר:ן: ווייזט ארויס פעיקייטן צו מאלעריי נאד אלם יינגל מיט אים אינטעריסירט זיך דער באקאנטער מא- לער הענריק גאטליב, וועלכער באוועגט גאלדקארנען אריינצוטרעטן אין דער היגער גימנאזיע "יבנה" און שפעטער שיקט אים גאטליב קיין קראקע אין דער פרייער אקאדעמיע פון די פראפעסארן: פעדקא־ וויטש און האמולאטש.

פון א בריוו וואס הר ב גרויבארט ז״ל האט געשריבן צו זיינעם א ידיד דערוויסן מיר זיך, אז פאר דער ערשטער וועלט־מלחמה, ווען מאשין־מצות אויף פסח זענען געווען כמעט א זעלטנהייט אין פוילן (א ח ח קראקע און גאליציע וואס האט געהערט צו עסטרייך), האט ער געגעבן זיין הסכמה און היתר אויף די דאזיקע מאשין־מצות. אונטערן דרוק פון רעליגיעזע־ראדיקאלע ספערן און חסידים פון בענדין, וועל־ כע האבן געהאלטן, אז מצות פראדוצירט דורך מאשינען און נישט געקנעטעט מיט די הענט און נישט געבאקן אין אויוון אונטער א ספע* ציעלע השגחה פון משגיחים, זענען נישט כשר — איז דער רב נישט געקוקט אויף זיין קאמפעטענץ און אויטאריטעט געווען געצווונגען, כדי נישט צו פארשארפן די באציאונגען, מוותר צו זיין אויף זיין אנטשלאסענעם היתר און געאסרט די מאשין מצות, וואס ס׳האט אים געקאסט פיל געזונט. ...

... זומערדיקן טאג פון יאר 1905, ווען כ׳בץ געזעסן ביי מיין 1% ארבעט אלם סעקרעטאר פון עסטרייכישן פועלי־ציון־פארבאנד, אין דער קאנצעלאריע פון האנדלם־אנגעשטעלטן פאריין "אחדות" אין קראקע, אויפן דיטל גאס 56, איז אריינגעקומען א פרעמדער יוב־ גערמאן און זיך פארגעשטעלט אלם פועלי ציון חבר פון קאנגרעם־ פוילן.

... הרבי מקרימולוב גילה כשרון בארגון, והצליח למשוך אליו חסידים רבים ולפתוח קלויזים משלו בערים רבות בפולין ובגליציה, ואף בקראקא היו לו שני קלויזים. במחוז זגלמביה היו לו קלויזים כמעט בכל מקום, ואף בכפרים שבהם ישבו יהודים בניבקה, דיגדובקה, זאגורז׳ה ועוד.

... המנצח הראשון על המקהלה אצלו היה דוידזון מקראקא. אחריו בא מנצח בשם פרנקל, ואחריו הוזמן רובין מלודז׳ שהיה מלחין ומנצח, ונשאר בכהונתו בבנדין עד להשמדת הקהלה. רובין היה יוצר מוכשר, וחיבר יצירות הרבה שהיו שרים במקהלה. בגיטו היהודי בבנדין סבל מרעב, והוא כבר בגיל שבעים, וקלאגסוואלד קנה ממנו את כל יצירותיו בשביל לאפשר לו לקנות לחם להשקיט רעבונו. הי״ד.

... "בתיאטרון הגדול נערכ ה חגיג ה לזכר בורוכו ב שזכת ה להצלח ה רבה. הבמ ה מקושט ת בצור ה נאה. התזמור ת מנגנ ת א ת מר ש האב ל של שופן. המקהל ה בהנהלת ו ש ל הח׳ וועלוועל ע רכני ץ (ניספה) שרה שירי־אבל. הח׳ קוזלובסק י פות ח ואחרי ו מרצ ה ע ל בורוכוב הח׳ הני ג מקראקא. בחל ק האמנות י משתתפו ת התזמור ת והמקהלה. החברו ת שלזינג ר והל ה מדקלמו ת שירי־פועלים. הצליחה ביות ר "התמונ ה החיה" המתאר ת א ת אחדו ת הפוע ל היהוד י בגולה ע ם החלו ץ בארץ־ישראל. נערכ ה ג ם אקדמי ה מיוחד ת במועדוננו. נאמו: א. המפל, ציפלר, קוזלובסקי, פריי • ברג וסובקובסקי". ...

... "והנה קרה שהתַרתי אפיית ה״מאשידמצות". המכונה הזאת, שרבותינו נ״ע אסרוה, איננה אלא "וועלגער־העלצער" (גלילי עץ לרידוד בצק), שמתחתם נעשית המצה במהירות נפלאה ובנקיות. בקראקא, שהיא עיר ואם בישראל, רוב המצות נאפים כן. אבל כאן נצחו המציקים לישראל וכשנכנסו הנרגנים להיכל הקודש הטיחו נגדי את תלונותיהם לפני רבן של ישראל, הגאון הקדוש זצ״ל מסאכאטשוב, על מה שהתַרתי את ה״מאשין מצות". מאז שמו הקפדה גדולה עלי, והדברים שנבראו מזה אין להעלות על הכתב".

... ערשט זיצנדי ק אי ן צו ג צוויש ן קראק ע אי ן גראניצ ע (ד י אמא ־ ...

... דער מחבר פץ בוך 4וז6£$ ^10ק (די ביאנדע חיה) פון ומלבן סיר ברענגען דא אן אויסצוג, שטאמט פון גאליציע (געבייח 1889). שטודירט רעכט אח פילאזאפיע אויס׳ן קראקאמר אוניודער־ ויטען, און באקומען רעם טיטעל דיר יורי אוןא דיפלאם אלם פראפעסאר פון מיטל־ישולן. ער האט טאקע גרדסע פארדינסטן פאר׳ן יידישן שול־וועזן אין פוילן פון נאך דער ערשטער וועלט־פלחמה ביון סא&ע אומקום פץ זאגלעמביער ייתטום. ...