Kolontai Street

... די קאלאנטאי א גא ם ("פאר ן טויער" ) רחוב קולונטא י ("לי ד השער" ) ...

מיר פארן דורך באקאנטע גאסן און שטייגן אויס אויפן קאלאנטאי גאס, וווּ עס געפינט זיך דאס רעפאטריאנטן־הויז. ב׳קוק מיך ארום: דאס איז בענדין? וואס פארא שטילקייט, מ׳זעט נישט קיין מענטש אין גאס, נישט קוקענדיק אויף דער פריער אוונט־שעה. ווער געדענקט נישט בענדין אמאל? ווי די גאסן האבן גערוישט פון יידן, א ליכטיקייט האט געשלאגן פון די שוי־פענסטער — און יעצט? וואס פארא ענדערונג זמיר גייען אריין אין טויער פון דוד זמיגראד׳ס הויז. באלד קומט צו א יונגערמאן און פרעגט מיד, צו איד בין ש. ל. — און זיך פארגעשטעלט אלס פארוואלטער פונעם רעפאטריאנטן־הויז. ער פירט אונז אריין אין באקאנטן "הנח" זאל. געמיינט צו טרעפן דארט עטליכע בענדינער, אבער ליידער קיין איין בענדינער. איך קוק זיך ארום אין דעם אזוי גוט באקאנטן לאקאל, צוויי קליינע עלעקטרישע לעמפלעך באלייכטן קוים דעם גרויסן זאל. אויפן ארט פון די טורן־מכשירים שטייען אויסגעשטעלט בעטלעך. עס האט מיך ארומגענומען א מרה־שחורה, איך און מיין סרוי און זון זענען דא די איינציקע בענדינער אינעם הויז. געמיינט, אז עס וועלן אונז אפווארטן בענדינער, ...

... קלויז חסידי אלכסנדר היה בין הקלויזים המעטים הראשונים שהיו קיימים בבנדין שלפני גידולה, לפני כשבעים שנה, שאז לא היו בה אלא מספר רחובות והשוק הישן במרכזם. הקלויז השתכן שנים רבות, עד לחורבנו בידי הנאצים, ברחוב קולונטאי. עם המתפללים נמנו עסקנים ואישים חשובים מטובי העדה בבנדין, ובהם ר׳ מנדל דומב — גביר ועסקן ראשי, ר׳ לייביש בוכוויץ — נשיא ״המזרחי״ בבנדין, ר׳ יצחק אהרן לנדוי — פרנס הקהלה, המו״צ ר׳ דן ליפשיץ, ר׳ בריש רפפורט ואחרים. מנה כ־200—300 חסידים. ...

פרנסה לרוכלים יהודים אחדים. מהם מצטיין אחד שהציע מרכולתו זו ברכבת, בשטח שבין סולנוביץ וזומבקוביץ. כל ליל יום חמישי היו הבחורים ערים בקלויז כל הלילה ולומדים הורה. בחצות לילה היו מפסיקים בלימוד ויורדים לאופה ליטול כעכים. במקום זה לא נשאר הקלויז זמן רב והוא עבר לרחוב קולונטאי, שם נשאר עד לרגע האחרון בפרוץ המלחמה האחרונה. ...

... אין א שבת־טאג פון אויגוסט 1906, ארום 10 אזייגער אין דער פרי, איז די שטאט פלוצלינג אויפגעציטערט געווארן פון א מוראדיקן קנאל. ווי ס׳האט זיך שפעטער ארויסגעוויזן, איז דאס געווען פון א באמבע, וועלכע איז געווארפן געווארן אויף דער סלאווקאווער גאס (היינט קאלאנטאיא) אויפן דערמאנטן פאליציאנט. ...

... על־ידי התורכים. המלך התעכב בבנדי ן ולזכר שהותו בה נבנתה אז אנדרטת־זכרון העומדת עד היום ברחוב קולונטאיא 45 ...

"במוצאי־שבת, אות ו יום, נסינ ו לערו ך אסיפ ה במועדו ן ה״שטער ך (רחוב קולונטאיא). ג ם הפע ם הופיע ו שוטרים, באמר ם שנשלח ו כד י לשמור ע ל הסדר... פת ח מ. ב. רוטנברג, ואחרי ו מיל א פיינ ר על פעולת ו בעירי ה המסיימ ת א ת מוע ד כהונתה. לבסו ף דיב ר שלי ח המרכז, נת ן בו ק ס ב וי ם (ניספה) שעמ ד ע ל המצ ע שלנ ו לקרא ת הבחירות. באמצ ע דברי ו התפרצ ו לעולם, דר ך הפח ח של א הועמד ה עליו שמירה, אנשי ם שפוצצ ו א ת אסיפתנ ו הקודמ ת שנערכ ה בצהר י היום בחצ ר המפלגה. ה ם התפרע ו בקריאות־ביגיי ם תכופו ת ול א הניחו לנוא ם לדב ר וא ף הרימ ו עלי ו מקל. כאש ר רצינ ו לסל ק א ת ה״בריון״ ק ם רעש, והמשטר ה שחיכת ה להזדמנו ת כשר ה — פיזר ה את האסיפה. ...

... בינתיים נתגבשה התנועה והגדירה את עצמה כתנועה עצמאית, חלוצית ומגשימה. כל שאינו מגשים ואינו עולה לארץ — מקומו מחוץ לתנועה. ההסתדרות היתה, לעצמאית, ולא אחת אירעו סכסוכים בין הנהגת גורדוניה לבין ועד ה״התאחדות", הואיל ושתי ההסתדרויות השתכנו במועדון אחד (בית נחום צוקרמן, רחוב קולונטאיא) שהיה אמנם גדול ומרווח, אולם צר לשתיהן. היחסים שופרו רק לאחר שעברה ה״התאחדות" ב* 1933 לדירתה החדשה.