German forces

... די פאלעסיער זומפן פארנעמען כמעט א העלפט פון גאנצן געגנט. א דאנק די פאלעסיער זומפן, זײנען דארטן אפגעשטעלט געװארן די חיילות פון שװעדישן קעניג׳ קארל דעם 12טן, װאס זײנען געבליבן שטעקן אין די פינסקער בלאטעס (1706)•, נאפאלעאן באנאפארט האט געמוזט אויס־ מײדן די פאלעסיער זומפן (1812) { און די דײטשן, אין 1915, האבן זיך געמוזט אפשטעלן ביי די פינסקער בלאטעס. ...

געװען איז עס ערב יום כפור תרע״ה ווען דאם דערפאל כאלאזשי ן איז נאר־װאם אקופירט געװארן פון די דײטשן . ר׳ אליהו מרדכי דער כאלאזשינער איז צוליך די מלחמה־ געפארן פארבליבן אין כאלאזשין דעם יום־הקדוש אן א מנין . אײנגעװיקלט אין טלית און קיטל איז ער געשטאנען און מיט א הײליקן ציטער געזאגט די הײליקע תפילות פון ״כל נדרי״ . מיטאמאל האט זיך צו זײנע אויגן דערטראגן א העלער שײן פון דעם דארפישן תבואות־מאגאזין װאם איז גע־ שטאנען אין דער זעלבער שורה פון זײן הויז . און עפעס װי מיט אן אומנאטירלעכן קראפט האט אים א צי־געטאן צו יענער ניכטיקער שײן ׳פון מאגאזין, אין װעלכן עטליכע פון די נאר־װאם אנקומענדיקע דײטשן האבן זיך אײנגעארדנט אויף נאכטלעגער.. , װי ניט מיט זײן קראפט איז ר׳ אליהו מרדכי געלאפן אין דער ריכטונג פון דעם לײכטנדיקן מאגאזין . ״האלט; ״ ״האלט: ״ — האבן די דײטשישע זעלנער מיטאמאל אויסגעשריען , דערזעענדיק דעם אומדערװארטטן און אין װײםן־אײנגעהילטן גאםט . ...

... װען די דײטשן זײנען אין יאר 1915 ארײן קײן דראהי־ טשין׳ האט זיך לײבעטשקע באזעצט אין הויף ראװין און איז געװארן דער בירגערמײםטער פון דעם הויף און ארומיקן געגנט. לײבעטשקע האט אויסגענוצט זײן אמט׳ צו באזארגן תבואות און קארטאפ ל פון הויף פאר די ײדן אין שטאט. ...

... זונטאג , 22 ט ן ױני , 1941 , הא ט זי ך אנגע׳הויב ן דע ר דײטש ־ םאװעטישע ר קרי ג או ן ׳מיטװאך , דע ם 25 טן , אי ז דראהיטשי ן שוי ן אקופיר ט געװאד ן דור ך ד י דײטשן . ײד ן האב ן געװום ט א ז נאצי־הערשאפ ט מײנ ט אומקו ם נ ז ײ האב ן זי ך אוי ך משע ר ...

... א חודש פאר דער ליקװידאציע פון געטא־א׳ האבן די דײטשן באפוילן די ײדן צו גראבן גריבער צווישן גלח׳ס םאד און אלטן בית־עולם. עס האט געהײסן, אזוי האבן די דײטשן דערקלערט, אז מען מאכט שוץ־גראבנם קעגן לופט־אנפאלן ...

נאכדעם, װי דער דײטש האט אײנגענומען בריםק, אן אײן שאם, האט מען גלײך געקענט מערקן, אז ארום דראהי־ טשין װעט פארקומען א קאמף. די רוםן האבן באשלאםן צו שטעלן דעם דײטש א װידערשטאנד, כדי צו געבן צײט דער רוםישער ארמעע אפצוטרעטן. אל ע פויערים פון און ארום דראהיטשין, אנגעשראק פארן דײטש, האבן איבערגעלאזן זײערע הײזער און פולע שײערן מיט תבואה און זײנען אנט־ לאפן קײן רוםלאנד. די ײדן, אבער, זײענדיק גוט אנגעלערנט פון די צארישע רדיפות און פאגראמען, — בפרט נאך, אז דער דײטש האט דעמאלט געגאלטן אלס דער באשיצער פון פרײהײט, — האבן באשלאםן צו זיצן אויף די ערטער. עס איז דאן געװען 3 װאכן צו ראש השנה, און װי געזאג ט איז דאמאלט געװען א גרויסע טריקעניש, אזוי, אז דער װיאן, װעלכער פלעגט שטענדיק זײן פײכט מיט לושקעם װאסער און בלאטע, איז דעם זומער געװען טרוקן װי א שטײן. האט מען באשלאםז מען װעט מאכן אקאפעם, גריבער, אויף דעם װיאן און מען װעט זיך אויסבאהאלטן אין די אקאפע ס ביז די שיסעריי װעט אריבערגײן,

״איך בין געקומען קיין רוסלאנד פונקט א וואך פאר דער מלחמה׳ און בין פארהאלטן געווארן אין דראהיטשין׳ גראד־ נער גובערניע. דראהיטשין איז א קליק שטעטל וואס ציילט 700 ײדישע פאמיליעס, זייערע געשעפטן פאר דער מלחמה? ווי געװײגלעד: קדעמער׳ סוחרים׳ האלצהענדלער׳ א.ז.װ. פאר דער מלחמה האבן דארט די ײדן ווי עס איז געמאכט א לעבן׳ אכער איצט ליידן זיי פשוט הונגער און נויט. ״דער דײטש איז דארט אריק אין אויגוםט׳ 1915. פיר טעג איידער דער דײטש איז אנגעקומען׳ האבן די רוסישע קאזאקן צעשטערט און פארניכטעט אלץ וואס זיי איז געקו ־

... שפעטער האט זיך באריס אנגעשלאסן אן דער רויטער ארמײ, װאו ער האט אלס קאמאנדיר ארויסגעװיזן גרויס העל־ דישקײט, געזײט םיט און פארװיסטונג אין די דײטשישע שטעט ביז דער פארניכטונג פון די דײטשע מערדער־חילות! באריס איז פאר זײנע העלדישע מעשים געװארן אויסגע־ צײכנט מיט די ארדערס פון לענין און סטאלין.. . ...

... ״אונדזער שטעטל דראהיטשין איז אקןפירט געװארן פון די דײטשע רוצחים דעם 25טן ױני, 1941. אין דעם טאג האט זיך אנגעהײבן דאם טראגישסטע קאפיטל פון אונזער לעבן.