Kehilot/ChmielnikA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Place · country

Spain

שפאניע

Place said in a report to be the origin of the first Jewish residents.

Page 76HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

Source OCR · scan 42 · printed page 76

Open exact passage

בײ דער ײדישער באפעלקערונג אין כמיעלניק האט לאגםירט די מײנונג, אז די קהילה איז געװען זײער אן אלטע. מען פאררופט זיד דערבײ אויפן פאקט, װאס אויפן אלטן בית הקברות האבן זיך נעבן בית הכנםת אייך געפונען אלטע מצבות מיט אויפשריפטן פון 800 יאר צוריק. מ׳קען זיך אבער װײניק סומך זײן דערויף װי אויך אויף דער מםורד״ אז די ערשטע ײדישע אײנװוינער פון דער שטאט זענען געװען אנטרינענע ײדן פון שפאניע.

Source passage 2

Source OCR · scan 177 · printed page 346

Open exact passage

... משה איציק מאלאזש האט ליכטיקער געמאכט די פארחו־ שכטע שטובן פאר פסח. אין דער מלבושים־קראם פארען זיך די בנים, קעמפערישע גאטורן, פארפארן אזש קײן שפאניע. קײן פאריז, קײן ישראל און השיבגו נאזאד... ...

Source passage 3

Source OCR · scan 178 · printed page 347

Open exact passage

... א סוחר א ברען איז געװען ר׳ חײם שלמה סאלאזש, זשאנ־ גלירט מיט גמילות־חסדימס, די געװעלב־טירן פארשריבן מיט קרײד פון חובות בײ די שוסטערס. א מאדזשיצער ניגון — א שטיק לעבן. דער זון מאיר געקעמפט פאר װעלט־דערלײ־ זונג און געפאלן אין שפאניע. ...

Source passage 4

Source OCR · scan 465

Open exact passage

... ד זענען אבער פאר־ מאנט פאר ײדישער עליה דורך דעם פאספילד־בװ־. די ױגנט װערט אנטוישט, אויף דער ײדישער גאס באװײזמ זיך דער ״רויטער משיח״. די ײדישע ױגנט אין שטעט און שטעטלעך קלאמערט זיך אין געדאנק, אז ״נאר ליבע און גלײכהײט צװישן פעלקער קען די מענטשהײט רעטן״. די באװעגונג איז אן אומלעגאלע. די פאליצײ װײםט אבער אלץ׳ און בײ דער ערשטער געלעגנהײט װערן 18 ײגגלעך און מײדלעך ארעם־ טירט און זײ באקומען תפיסה. פיר יאר האט שמואל פאר־ בראכט אין תפיםה — פון 16־טן ביזן 20־טן יאר פון זײן לעבן. דארטן איז ער אבער װײטער געבליבן דער עקשנותדיקער קעמפער, האט דארט געטרוימט און געלערנט. פון דער תפיסה איז ער ארוים אן אפגעשװאכטער אין גוף אבער א געשטארק־ טער אין גײםט. אין יאר 1937 פרװוט ער אויך אזיף פאר־ שידענע װעגן צו קומען קײן שפאניע, בכדי אנטײלצויעמען אין קאמף אויף דער זײט פון דער רעפובליקאנישער ארמײ. ער װערט ארעםטירט, זיצט און קומט צוריק. אין יאר 1939, מיטן אויסברוך פון צזוײטן װעלט־קריג, פארלאזט ער כמיעלניק אויפן װעג קיץ רוםלאנד.

Source passage 5

Source OCR · scan 466

Open exact passage

... די פאליצײ האט בײ אים געמאכט א רעװיזיע, געפונען א רויטע פאן און ער איז פארמשפט געװארן אויף א יאר תפ'סה. דער לײכטער אורטײל איז געװען מחמת דעם, װאס ער איז נאך געװעזן מינדעריעריק, נישט אלט געװעזן נאך קײן 18 יאר. װען ער איז באפרײט געװארן פון תפיסד״ איז ער װידער געװארן אקטױו. מיטן אויםברוך פון שפאנישן בירגער־קריג׳ האט ער געשמוגלט די גרענעץ און איז אנגעקימען קײן שפאניע, װו ער האט געקעמפט צוזאמען מיט מאיר סאלאזש פון כמיעלניק, װעלבער איז שוין דעמאלט געװעזן אן אפיציר. בײ א שלאכט אין שפאניע, װען מאיר סאלאזש איז פארװונדעט געװארן, האט אים אלתר געגעבן די ערשטע הילף און אים אראפגענומען פון שלאכטפעלד. ...

Source passage 6

Source OCR · scan 531 · printed page 1051

Open exact passage

... די לאנדסלײט םאלאזש — אפיציר פון אינפאגטעריע און גרינבוים זענען געפאלן אויפן שפאנישן פראנט. ...

Connected nodes