Kehilot/ChmielnikA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Organization · government authority

German gendarmerie

דײטשער זשאנדארמעריע

Local authority whose records are said to have been burned by the Germans.

Page scan 327HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

Source OCR · scan 327

Open exact passage

דער דאזיקער געשיכטלעכער איבערבליק װעגן כמיעלניקער ײדן בעת דער היטלער־אקופאציע באזירט בעיקר אויף זכרונות און גבײת־עדות־מאטעריאלן. אלע אונזערע באמי־ אונגען צו באקומען דאקומענטארע מקורות׳ דאקומענטן געשריבן אין טאג פון די געשעענישן, דאקומענטן פון ײדישער אפשטאמונג װי אוין־ דײטשע און פוילישע אקטן׳ זענען גע־ בליבן אן דערפאלג׳ װײל די קהלה און ױדנראט־דאקומעגטן׳ װי אויך די אקטן פון די ארטיקע מאכט־ארגאנען (פון דער דײטשער זשאנדארמעריע׳ פון מאגיסטראט אא״וו), זענען פארברענט געװארן דורך די דײטשן פאר זײער אפטרעטן פון ׳כמיעלניקער געגנט. פארשטײט זיך׳ אז די דײטשן האבן באװוםטזיגיק פארניכטעט אלע דאקומענטן פון די מאכט־ ארגאנען׳ בכדי זײ זאלן נישט קאנען דינען װי א באשולדי־ קונג־מאטעריאל קעגן זײערע פארברעכער• מען דארף װײטער נעמען אין באטראכט׳ אז דער דײטשער עקסטערמינאציע־ סיםטעם איז נישט אויםן געװען בלויז די פיזישע אויסראטונג פון ײדן׳ גאר אויך די פארניכטונג פון זײערע קולטור־אוצרות. אזוי ארום האט דער ױדנראט װי אויך אנדערע ײדישע אינ־ םטיטוציעס׳ װאם האבן אנטװיקלט א געװיםע טעטיקײט בעת די אקופאציע־יארן׳ איבערגעלאזן נאך זיך װײניק שפורן׳ אינעם זין פון ניצול־געבליבענע דאקומענטן. די דאזיקע בלויזן מוזן פארפולט װערן דורך דאקומענטן׳ װאס שטיצן זיך אויף דעם מענטשלעכן זכרון. א גרויסן באטײט האבן דעריבער פאר אונז די גבײת־עדות׳ װאם זענען אפגעגעבן געװארן דורך די לעבנגעבליבענע כמיעלניקער עדי־ראיה פון די היטלערים־ טישע פארברעכנס פאר דער צענטראלער ײדיש ...

Source passage 2

Source OCR · scan 333 · printed page 666

Open exact passage

... מיט די לעצטע כוהיות האבן געפרוווט די כמיעלניקער ײדן ממשיך זיץ זײער ראנגלען זיך פארן לעבן, אפטמאל אן שום אויםזיכטן אויף װאם פארא גישט ענדערונג. מען האט זיד באמיט מיט פארשידענע מיטלען, בעיקר מיט דער ד׳ילד פיז שוחד צו װירקן אויף דעם פאקטישן אלײנהערשער פון געטא - די דײטשע זשאנדארמעריע, בכדי צו דערגרײכן בײ איר ...

Source passage 3

Source OCR · scan 337 · printed page 673

Open exact passage

די צוױיטע ״אויסזידלונג״ האט זיך אנגעהויבן פלוצים, דאנערשטיק דעם 5־טן נאװעמבער 1942 (פונדעםטװעגן האבן אין דער נאכט פאר דער ״אקציע״ באװיזן יחידים צו אנטלויפן אין װאלד ארײן) מיט א שיסערײ און בהלה. די רעשטלעך פון די כמיעלניקער ײדן זענען צונויפגעזאמלט געװארן און ארומגערינגלט דורך דער דײטשער זשאנדארמעריע אויף א פרײען פלאץ היגטערן הויז פון משה פאםטערנאק. פון ארום 500 ײדן זענען װידער אויםגעקליבן געװארן 75 מענער און די איבריקע האט מען ארויםגעשיקט אין דער נאכט אויפן 6־טן נאװעמבער, אויף פויערישע װאגנם, קײן םטאפניץ (35 ק״מ). אבער נאכן אנקומען אין ערשטן דארף, האבן די מענטשן אנגעהויבן צו אנטלויפן אין נאענטן װאלד ארײן. בײנאכט ...

Source passage 4

Source OCR · scan 364 · printed page 728

Open exact passage

די דײטשן האבן מארשירט דינסטיק׳ מיטװאך׳ דאנערשטיק. פרײטיק איז געבליבן אן אפטײלונג פון דער דײטשער זשאנ־ דארמעריע און א קלײנע פארװאלטונג. די זעלבע װאר האט מען גערופן אין שול אריץ פיל ײדן און א דײטשער אפיציר האט גערעדט װעגן צוריקשטעלן די ארדענונג אין שטאט. צװישן די ײדן אין שול האט זיך אויך געפונען אברהם לאנג־• װאלד. דער אפיציר האט אים באמערקט און האט באפוילן׳ ער זאל זיץ דער ״ױדן־עלטסטער״ און צו שאפן א ״יודענראט״. אברהם לאגגװאלד האט זיך געװאנדן צו די פארמלחמהדיקע קהילה־לײט, זײ זאלן בילדן דעם ױדנראט. כמעט אלע האבן זיך אפגעזאגט, בלויז געצײלטע פערזאנען זענען געבליבן. ער האט זיך אויך געװאנדן צו די עםקנים פון פארטײען, אויך זײ האבן אפגעזאגט צוליב פחד. צום םוף האט ער זיך פאר־ שטענדיקט מיט געװיסע עםקנים און בעלי־בתים פון דער שטאט, װעלכע זענען, לויט זײן אײנזען געװעזן פאםיק פארן ױדנראט. ער האט זײ אלע צונויפגערופן אויף א זיצונג מיטן אנטײל פון אן ס.ס.־מאן, װעלכער איז געװעזן דער באפול־ מעכטיקטער פון דער דײטשער מאכט.

Source passage 5

Source OCR · scan 366

Open exact passage

אין יאר 1941 איז אנגעקומען די שטרענגע געטא־פאראר־ דענונג, צו פארלאזן דעם צענטער פון דער שטאט, װײל דער געטא איז געשאפן געװארן אין די שמאלע הינטערגעסלעך ? שול־גאס, בעדנארםקע׳ פורמאנםקע, באד־גאס און סביבה• מחוץ דעם געטא זענען געװעזן־ די קעלצער גאס, דער גרויסער מארק׳ די טומאה־גאס און דער בוםקער װעג. דער צענטער פון געטא איז געווארן די שמאלע בעדנארסקע גאם. דער ױדנראט איז ארויס פון לאנגװאלדס הויז און ארײן אין משה בוםקערם הויז און נאך שפעטער איז ער ארײן אין בנין פון מאגיסטראט׳ בעת דער מאגיסטראט איז אריין אין לאנג־ װאלדם הויז. די גאנצע צײט פון דער דײטשער אקופאציע האט מען געמעגט זײן אין גאם נאר ביז 6 אװגט. טאג־טעגלעך איז דאס לעבן געװארן שװערער. די דײטשע זשאנדארמעריע איז געװארן דער אײנציקער הערשער אין שטאט און מען האט געפרװוט מיט שוחד צו װירקן אויף זײ צו טוען פארשי־ דענע טומת און צו פארמײדן שטראפן. ...

Source passage 6

Source OCR · scan 381

Open exact passage

... געשרײען פון דער ײדישער פאליצײ און דײטשער זשאנ־ דארמעריע: אלע ארויס אויף דער טארגאװיצע, שנעלער, ארויס אויף דער טארגאװיצע! ...

Connected nodes